محمد على حاجيلو
100
ريشه هاى تاريخى تشيع در ايران ( فارسى )
مرداويج آغاز شد و به جنگ بين طرفين انجاميد و در نتيجه مرداويج بر ماكان پيروز شد ، به همين دليل برادران بويه - على و حسن با موافقت ماكان به مرداويج پيوستند . مرداويج آن دو را به خوبى پذيرفت و فرمانروايى شهر كرج ابو دلف را به على واگذار كرد ، « 1 » اما پس از مدتى مرداويج از اين اقدام خويش پشيمان شد و تصميم گرفت از رفتن على جلوگيرى كند . على كه از قضيه آگاه شده بود ، به سرعت خود را به كرج رساند و با بزرگان و اعيان شهر به نيكى رفتار كرد و چند قلعه از قلعههاى اطراف شهر را كه در دست خرميان ( خرم دينان ) بود به تصرف درآورد و آنچه از اين قلعهها به دست آمد در ميان سپاهيان و اعيان شهر و مردم تقسيم كرد . وى پس از كرج به اصفهان رفت . حكمران اصفهان ، ابو الفتح بن ياقوت بود ( پدرش ياقوت از طرف خليفه عباسى فرمانرواى فارس بود ) كه از طرف خليفه الراضى بالله ، منصوب گرديده بود . در جنگ بين اين دو عدهء زيادى از سپاهيان ابو الفتح كه ديلمى و گيلى بودند به على پيوستند و به اين شكل وى توانست بر اصفهان غلبه كند . « 2 » على با اطلاع از اين امر اصفهان را ترك كرد و به سوى ارجان - در حدود بهبهان فعلى - حركت كرد . فرمانرواى اين شهر ، ابو بكر پسر ديگر ياقوت بود كه بدون مقاومت به رامهرمز گريخت و على توانست شهر را به تصرف درآورد ، سپس به دعوت يكى از مردان مقتدر و ثروتمند ناحيه فارس به نام ابو طالب زيد بن على نوبندجانى - كه او را به تصرف شيراز دعوت كرده بود - به نوبندجان رفت « 3 » و توانست بر ياقوت ، حاكم منصوب از طرف خليفه الراضى غلبه كند و شيراز را به تصرف درآورد . « 4 »
--> ( 1 ) . ابو على ، مسكويه ، تجارب الامم و تعاقب الاهمم ، ترجمه علينقى منزوى ، تهران ، انتشارات توس ، 1376 ش ، ج 5 ، ص 273 - 272 . ( 2 ) . همان ، ج 5 ، ص 376 . ( 3 ) . نوبندجان شهرى بوده در 26 شش فرسنگى ارّجان به طرف شيراز ( معجم البلدان ) ( 4 ) . تجارب الامم ، همان ، ج 5 ، ص 403 - 395 .